Wszystko o pszczołach

Wszystkie pszczołowate żywią się nektarem i pyłkiem kwiatowym. Pyłkiem karmią też swoje larwy. Jednocześnie zapylają, czyli przenoszą pyłek i umożliwiają roślinom zapłodnienie, a w rezultacie powstanie owocu. To właśnie pszczołowatym i ich pracy zawdzięczamy produkcję 1/3 żywności. Dzięki temu, że jest ich tak dużo i są tak różnorodne, mogą zapylać całą masę roślin i działać w różnych warunkach.

Wczesną wiosną cała armia pszczół rusza do pracy – zapyla kwitnące sady, łany rzepaku i większość roślin będących surowcem do produkcji żywności. Według szacunków w naszej szerokości geograficznej rośliny owadopylne stanowią około 78 proc. gatunków. Bez udziału pszczół wiele gatunków roślin nie mogłoby się rozwijać lub ich uprawy dawałyby niewielkie plony.

Problem wymierania pszczół

Według szacunków ekspertów w Polsce co sekundę umiera aż 105 pszczół! Pierwsze masowe wymieranie zaobserwowano w Stanach Zjednoczonych w latach 60. ubiegłego wieku.
W latach 2006–2007 w Ameryce Północnej wyginęła jedna trzecia wszystkich pszczół.
W 2008 roku kryzys dotarł do Europy.
W Polsce w niektórych regionach kraju nie przeżywa zimy 30 proc. rodzin pszczelich. Dlaczego tak się dzieje?

Rozwiń ›

Nadrodzina pszczołowatych

Na całym świecie do wielkiej i bardzo pożytecznej grupy pszczołowatych należy ponad 20 000 gatunków owadów. Krewni najlepiej nam znanej pszczoły miodnej żyją w Azji, Ameryce Północnej i Południowej, Afryce Północnej i w Europie.
Polskę zamieszkuje ponad 450 gatunków pszczołowatych, z których większość nie produkuje miodu. Wśród pszczołowatych są zarówno gatunki żyjące samotnie, jak i społecznie.

Trzmielowate

W Polsce występuje ok. 30 gatunków trzmieli – wszystkie podlegają ochronie prawnej. Żyją w rodzinach liczących od kilkudziesięciu do kilkuset osobników.
Większość gatunków gnieździ się w ziemi lub tuż nad nią, wykorzystując opuszczone norki gryzoni lub szczeliny w murach. Niektóre gatunki trzmieli zakładają gniazda wyżej – w dziuplach drzew albo ptasich budkach.
W naszej strefie klimatycznej trzmiele zapylają ok. 400 gatunków roślin, przy czym niektóre mogą być zapylane prawie wyłącznie przez te owady.

Pszczoły miodne

Pszczoły miodne żyją w społeczeństwie, tzw. rodzinie pszczelej składającej się
z matki, 15-60 tys. robotnic oraz od kilkuset do kilku tysięcy trutni.
Czynnikiem mocno zespalającym rodzinę pszczelą jest stała wymiana pokarmu, głównie cukrowego, która umożliwia rozprowadzanie między robotnicami feromonu, tzw. substancji matecznej produkowanej przez matkę, oraz wspólnie zasiedlane gniazdo, które posiada stały, charakterystyczny układ.
W gnieździe u dołu plastrów, w tzw. rodni, pszczoły wychowują czerw, powyżej składają zapasy pyłku i pierzgi. Zapasy miodu pszczoły magazynują w części nazywanej miodnią.

Pszczoły dziko żyjące

Pszczoły dziko żyjące to przeważnie gatunki prowadzące samotny tryb życia.
Gniazdują one przede wszystkim w ziemi, a także w pustych łodygach roślin, martwym drewnie, a nawet w opuszczonych muszlach ślimaków. Warto wymienić takie gatunki jak porobnica włochatka czy murarka ogrodowa, która – jak sama nazwa wskazuje – zamurowuje swoje gniazdo.
Dziko żyjące pszczoły są niezwykle pożyteczne w przydomowym ogrodzie, ponieważ zdobywając pokarm, odwiedzają rozmaite kwiaty i zapylają wiele różnych gatunków roślin, a przy tym są zupełnie nieagresywne.

Ciekawe publikacje na temat pszczół

  1. Spadek populacji pszczół (Autor: Greenpeace) Więcej
  2. Masowe ginięcie pszczół (Autor: pl.wikipedia.org) Więcej
  3. Rośliny miododajne – byliny, kwiaty i zioła (Autor: poradnikogrodniczy.pl) Więcej
  4. Jak będzie wyglądał świat bez pszczół (Autor: www.farmer.pl) Więcej
  5. Kto będzie zapylał (Autor: Polityka)Więcej
  6. Where have all the pollinators gone? (Autor: The Co-operative) Więcej
  7. Bee health in Europe – Facts & figures 2013 (Autor: Opera Research Center) Więcej
  8. Owady pożyteczne w ogrodzie (Autor: regiodom.pl) Więcej
  9. Domek dla pożytecznych owadów: zrób go sam (Autor: regiodom.pl) Więcej
Do góry